Wat is psychotherapie?

0
  • Gedragstherapie
  • Psychoanalyse en psychoanalytische psychotherapie
  • Cliëntgerichte psychotherapie
  • Relatietherapie en gezinstherapie

In gedragstherapie staat het gedrag van de cliënt centraal. Iedereen doet, denkt en handelt op een bepaalde manier. In de loop van ons leven hebben we veel gedrag aangeleerd. De gedragstherapie gaat ervan uit dat het ook mogelijk is om gedrag weer af te leren. In de therapie wordt gewerkt aan een concreet probleem of aan een bepaalde klacht. Stapsgewijs werkt de cliënt aan een van tevoren geformuleerd doel. In een gedragstherapie kan de cliënt leren om dingen anders aan te pakken, waardoor hij minder last heeft van het probleem dat in de therapie centraal staat. Een gedragstherapeut werkt vaak met oefeningen en opdrachten.

Psychoanalytische psychotherapie en psychoanalyse zijn twee vormen van psychotherapie die dezelfde uitgangspunten hanteren. Zij gaan ervan uit dat wij gevormd worden door belangrijke ervaringen met andere mensen, die diepe indruk op ons hebben gemaakt. We zijn boos, bang of onzeker zonder precies te weten waar dergelijke gevoelens vandaan komen. Het doel van de psychotherapie is het bewust maken van verborgen gevoelens en gedachten. Daardoor krijgen we inzicht in de oorsprong van problemen en kunnen we nare ervaringen gaan verwerken.

In cliëntgerichte psychotherapie staan de ervaring en de persoonlijke ontwikkeling van de cliënt centraal. Uitgangspunt van de therapie is dat de cliënt leert ervaren wat zijn eigen, unieke gedachten en gevoelens zijn, zodat hij of zij meer in contact komt met zichzelf. Als iemand zijn gevoelens kan ervaren en accepteren, is hij beter in staat om met moeilijke situaties in het leven om te gaan. Daardoor ontstaat ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. Deze vorm van psychotherapie is voortgekomen uit het werk van de Amerikaanse psycholoog Carl Rogers en wordt daarom ook wel Rogeriaanse psychotherapie genoemd.

Relatietherapie en gezinstherapie zijn twee vormen van psychotherapie die ook wel systeemtherapie worden genoemd. De term systeem duidt op de sociale systemen of netwerken waar iedereen deel van uitmaakt: het gezin, de partnerrelatie, werk en vriendenkring. Kenmerkend voor deze vormen van therapie is dat partners of gezinsleden samen in psychotherapie zijn. In de therapie staan de problemen van de betrokkenen centraal. De psychotherapeut kijkt vooral naar de wisselwerking tussen partners of gezinsleden. Het is niet mogelijk om strakke scheidslijnen aan te brengen tussen deze therapievormen. De invalshoek is anders, maar er zijn ook overeenkomsten tussen de verschillende vormen van therapie. Ze hebben elkaar in de loop der tijd ook beinvloed. Andere vormen van psychotherapie zijn ingedeeld naar het aantal deelnemers en/of het type cliënten:

  • Groepspsychotherapie
  • Kinder- en jeugdpsychotherapie

Groepspsychotherapie vindt plaats in een groep met anderen. In een groepspsychotherapie gebeuren dingen in het contact met anderen, die vergelijkbaar zijn met het gewone leven buiten de therapie. Tijdens de therapie kun je erachter komen wat anderen bij je oproepen. Dat biedt aanknopingspunten voor de therapie. Er zijn verschillende soorten groepspsychotherapie. De therapie kan georiënteerd zijn op de gedragstherapie, de psychoanalytische psychotherapie of de cliëntgerichte psychotherapie.Kinder- en jeugdpsychotherapie richt zich op kinderen en jongeren tot ongeveer twintig jaar. Een kinder- of jeugdpsychotherapeut werkt samen met het kind of de jongere aan de problemen, op een manier die is aangepast aan de leeftijd en ontwikkelingsfase van het kind.

In een kindertherapie is spelen vaak belangrijker dan praten. Meestal worden de ouders of verzorgers bij de therapie betrokken.

Zie voor meer informatie de website van de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (www.psychotherapie.nl).

De genoemde vormen van psychotherapie zijn erkend door de Nederlandse overheid. Dat houdt in dat deze richtingen aan bepaalde voorwaarden voldoen. Zo is er bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar de inhoud, werkwijze en effecten van deze vormen van therapie en er zijn vastgestelde opleidingseisen voor de psychotherapeuten van deze richtingen.

Er zijn nog meer vormen van therapie, maar deze zijn niet officieel erkend.